Wat geweest is in Januari 2012

 

Piet Muller opende de eerste avond van 2012 en wenste alle aanwezigen een heel gelukkig Nieuwjaar.  Alvorens te beginnen met de lezing van Wim Tomey had Piet eerst nog een paar mededelingen:

 

·         Datum huishoudelijke vergadering: de huishoudelijke vergadering welke gepland stond voor dinsdag 21 Februari wordt verplaatst naar woensdag 22 Februari; dit vanwege het feit dat de secretaris die woensdag pas weer terug is uit het buitenland;

·         Foto’s: Piet geeft aan dat de foto’s in het blad van januari van de hand zijn van Loek v/d Klugt; waarvoor dank;

·         Aquarium: tijdens de Decemberavond is aangekondigd dat het door Dick Volmer geschonken aquarium zou worden geveild; inmiddels heeft Wim Tomey aangegeven dat hij het aquarium graag zou willen gebruiken. Zoals bekend verzorgt Wim Tomey al vele jaren lezingen voor ‘De Rijswijkse’ en daarom heeft het bestuur gemeend op dit verzoek in te gaan maar wil hiervoor wel de expliciete toestemming hebben van de leden. De toestemming wordt door de aanwezige leden graag verleend;

·         Natuurstudieweek (NSW): ook dit jaar wordt deze weer georganiseerd; Piet heeft zelf ook een keer deelgenomen en kan het iedereen aanbevelen. Wel dient u rekening te houden met het feit dat het programma minder geschikt is voor ‘uitslapers’; in het blad kunt u informatie vinden hoe u zich kunt aanmelden voor deze zeer interessante studieweek;

·         Bezoek beurzen: in het blad staan diverse aankondigingen van beurzen; mochten leden ze willen bezoeken meldt dit dan bij Piet Muller dan kan bekeken worden of er meer liefhebbers zijn en evt. vervoer worden afgesproken; de ervaring leert dat het hele gezellig is om met een groep mensen een dergelijke beurs te bezoeken en het scheelt uiteraard in de kosten;

·         Toon Albers: Piet heeft  bericht ontvangen dat Toon Albers, van Danio Rerio uit Delft, overleden is; Toon was een echte aquariaan die zijn sporen ruimschoots heeft verdiend; zo was hij de eerste landskampioen in de A1 klasse, erelid van de NBAT en de eerste die uit zaad de Madagaskar gaasplant heeft gekweekt. Ook bij de Rijswijkse was hij een graag geziene gast die altijd bereid was om zijn grote kennis op het gebied van het aquariumhouden met andere liefhebbers te delen; de crematie van Toon zal vrijdag 20 januari plaatsvinden;

·         Boek: Luc Bauer van Natuur & Boek heeft een boek gemaakt met daarin de verklaringen van de Latijnse namen van waterplanten; het boek kost incl. verzending € 25 en kan tijdens de avond worden ingezien bij Loek v/d Klugt.

 

Na deze mededelingen krijgt Wim Tomey het woord voor zijn lezing ‘Den Haag De stad als habitat’.  Een lezing die ingaat op de voedseldieren die we voor onze vissen kunnen scheppen uit de verschillende watertjes van Den Haag. Wim geeft aan dat het de eerste keer is dat hij deze lezing presenteert en dat we het dus moeten zien als een eerste try out. In de presentatie zitten veel dia’s die nog niet eerder zijn vertoond. Over de titel heeft Wim nog wat twijfels aangezien hij de lezing ook voor niet Haags publiek wil geven. Omdat Wim vorig jaar niet naar Indonesië is afgereisd was er voor hem tijd beschikbaar om aan deze nieuwe lezing te werken. Naast de lezing heeft u ook in ‘Het Aquarium’  over hetzelfde onderwerp al enige artikelen kunnen lezen.

 

Eerst gaf Wim Tomey uitleg over wat nu met habitat wordt bedoeld. Met ‘habitat’ wordt hier bedoeld : ‘natuurlijk leefgebied van een organisme of leefgemeenschap’. Dat habitat voor voedseldieren wordt sterk bepaald door seizoenen en Wim had daarom een heel jaar nodig voor de voorbereiding van de presentatie om zodoende de seizoensinvloeden goed zichtbaar te maken. Naast de seizoenen is ook de omgeving van groot belang. Zo bepalen o.m. de bomen die rond een vijver staan welke reststoffen uit het afgevallen blad in het water komen en dat heeft dan weer invloed op de planten en beestjes die in dat water voorkomen. Datzelfde geldt voor de aanwezigheid van bv. watervogels. Hun uitwerpselen bemesten het water en zijn daarmee ook van invloed op de plantengroei in het water en de dieren die daar weer gebruik van maken.

 

De getoonde beelden zijn gemaakt met een digitale fotokamera waarbij veel gebruik is gemaakt van macro-opnames teneinde de kleine levensorganismes goed in beeld te brengen. Daarbij heeft Wim verrassende ontdekkingen gedaan v.w.b. de kleuren die de organismen vertonen als je ze verlicht met een heldere lichtbron tegen een donkere achtergrond. Door de breking van het licht op het lichaam van de organismen ontstaan er prachtige kleurschakeringen. De breking van het licht wordt veroorzaakt door guanine korrels in het lichaam van het organisme. Wim is er van overtuigd dat de dieren elkaar daarmee onder water kunnen waarnemen.

 

Den Haag als natuurlijk habitat was de titel van de lezing en dus nam Wim ons mee naar de plaatsen waar hij regelmatig op voedseljacht gaat voor zijn vissen. Meer en Bos, de Haagse beek, Clingendael, Segbroeklaan, Laan van Meerdervoort, Westbroekpark en het Wateringse veld zijn voor de Hagenaars onder ons natuurlijk bekende locaties. Je kunt daar allerlei zeer interessante diertjes tegenkomen maar daar moet je wel oog voor hebben. De meeste mensen zien alleen met een emmer met grijsgroene prut zonder goed te kijken. Wim adviseert om na de vangst de emmer met prut eerst een half uurtje te laten staan. Bij voorkeur een witte emmer gebruiken! Daarna een klein deel in een ondiep bakje gieten en vervolgens goed kijken wat voor spul er tussen zit. Zo kun je bv. de gevaarlijke karperluis gewaar worden omdat deze een afwijkend zwemgedrag vertoont. ‘Anders kijken, meer bereiken!’

 

Tip: bij het scheppen altijd onder de wind gaan staan (met de wind in de rug).

 

Wat kun/kon je vangen aan voedseldieren in de Haagse wateren? We zagen Cyclops stremus, Diatonnus gracilis, Daphnia, Mysis en Tubifex. Maar ook diverse soorten muggenlarven. Deze mag je tegenwoordig echter niet meer loswoelen uit de bodem. Dit is verboden. We zagen zeer interessante beelden van deze kleine organismen waarbij inderdaad zeer verrassende kleuren te zien waren.

 

Tijdens het scheppen kom je natuurlijk ook andere dieren tegen en dus waren er ook dia’s van de watervogels die in de Haagse wateren voorkomen. Zo heeft Wim wel eens meerkoeten zien dansen om processierupsen uit een boom te pikken. Helaas voor ons, die keer had Wim geen kamera meegenomen. Naast op het water vogels kom je in het water natuurlijk ook vissen tegen bv. zonnebaars, kroeskarper, 10 doornige stekelbaars, kleine modderkruiper en snoek. De snoek heeft Wim nog een tijd thuis in een aquarium verzorgd en had een zeer gezonde (vr)eetlust.

 

Een groot deel van de lezing was ingeruimd voor de verschillende soorten waterinsecten zoals: grote waterspin, rode roofmijt, gegroefde watertor, staafwants, bootsmannetje, broze slibworm, snoerworm, posthoornslak, mosselkreeft, geelgerande watertor, waterpissebed, waterjuffer, libellelarf, waterschorpioen enz.  Wim wist te vertellen dat de beroemde schilder Rembrandt van Rijn uit Leiden zijn leerlingen rode roofmijt liet vangen om hiermee rode verfstof te bereiden.

 

Dat Wim niets teveel gezegd had bij de inleiding van zijn verhaal bleek wel uit de prachtige opnames die hij van de dieren liet zien. Er zaten juweeltjes van plaatjes tussen en na afloop van zijn lezing kreeg Wim dan ook een welverdiend applaus voor deze bijzondere lezing.

 

Deze keer geen verloting maar desondanks was het een heel geslaagde avond met een zeer bevredigende opkomst (alle stoelen waren bezet).

 

Tot de volgende keer.

 

Jan de Reus