Verslag van 21 januari 2020

 

Voor een volle zaal opende Theo Peters de eerste avond van het nieuwe jaar en heette alle aanwezigen van harte welkom. Alvorens het woord te geven aan onze spreker van deze avond waren er nog een aantal mededelingen/vragen.

·        Bericht van verhindering ontvangen van: de heer en mevrouw van Hunnik, Hr. Breur en Hr. Simonis

·        In het verslag van december staat abusievelijk dat Theo Peters voor de huiskeuring een bronzen diploma heeft ontvangen; dat moet een zilveren diploma zijn

·        De heer Taal wil zijn aquarium met Malawi cichliden gaan veranderen in een gezelschapsaquarium; wie heeft er interesse in de Malawi cicliden? En wie kan Rob helpen bij de opzet en inrichting van een gezelschapsaquarium? Ton Blokland geeft aan dat hij Rob wel wil helpen bij de inrichting.

 

Na de mededelingen/vragen kreeg onze spreker van deze avond het woord: de heer Reuben Rensink.

Zijn lezing had de intrigerende titel; ‘Het geheime leven van onze vissen’

 

Reuben is van jongsaf aan geïnteresseerd in de natuur en heeft Natuur en Bosbeheer gestudeerd. Hij werkt in een dierenwinkel (Diebo te Nieuwegein) en heeft ook nog een eigen bedrijfje op het gebied van Indoor nature design.

 

Reuben begon zijn verhaal met een kleine quiz over vlees en vis als opwarmer. Vervolgens een paar interessante feiten over vissen zoals bv dat van alle gewervelde dieren 60% vis is en dat in Nederland 15 miljoen vissen als huisdier worden gehouden. Ter vergelijking: er zijn 1,5 miljoen honden in Nederland.

 

Een paar interessante vragen: Hebben vissen een geheugen? Voelen vissen pijn? Kunnen vissen horen? Met voorbeelden toonde Reuben aan dat op alle vragen een positief antwoord te geven is. Vissen hebben gehoorsteentjes en het geluid onderwater wordt via de zwemblaas van de vis versterkt. Zorg er daarom voor dat in het aquarium geen lawaai aanwezig is omdat anders de vissen stress zullen ervaren met alle nadelige gevolgen van dien. De meeste vissen in ons aquarium gaan dood door stress.

 

Een ander interessant feit is dat vissen onderwater kleuren kunnen onderscheiden. Met name geel en blauw zijn opvallende kleuren en de poetsvis gebruikt deze dan ook om er mee op te vallen. Een soort van reclame dus waarmee de poetsvis zijn klanten laat weten dat hij er is om een poetsbeurt te verlenen. Ook zijn er vissen die hun kleur aanpassen aan die van hun prooi en zodoende niet opvallen tijdens het jagen.

 

Nog een intrigerende vraag: Kunnen vissen denken?

Ja, dat kunnen ze zeker. Zo gebruikt de grasgroene lipvis een bepaalde steen om een schelp te kunnen openen en de bekende schuttersvis leert van oudere schuttersvissen hoe hij een waterstraal dient te richten om succesvol te zijn. Deze vis leert deze vaardigheid dus van de meer ervaren vissen en dat gedrag kun je bij meer vissen waarnemen. De oudere vissen hebben de kennis en ervaring en de jonge vissen kijken dit af.

 

De al genoemde lipvis is zo intelligent dat hij vissen die van veraf komen voor een poetsbeurt voorrang geeft boven de vissen uit de nabijheid. Daar valt meer te halen. De vissen die een poetsbeurt willen zoeken op hun beurt de lipvis uit die het minste bijt!

 

Een bijzondere vorm van symbiose is die tussen een murene en een grouper (soort baars) die samen op jacht gaan boven het koraalrif. De grouper jaagt de kleine vissen het koraalrif in waarna de murene ze kan vangen en op zijn beurt jaagt de murene de vissen uit het koraalrif naar boven zodat de grouper ze kan vangen.

 

Vissen hebben ook gevoel. Het vangen van een vis zal daarom stress bij het dier teweeg brengen. Het vissen met netten is daarom vanuit de vis bekeken zeer stressvol.

 

Hiermee was Reuben aan het einde van z’n lezing gekomen en was er gelegenheid om vragen te stellen. Omdat het nog tamelijk vroeg was en we nog tijd genoeg over hadden was Reuben bereid om nog een lezing te geven over een onderwerp dat bijna alle aquarium aan het hart gaat nl.: ‘Algen in het zoetwateraquarium

 

Algen zorgen voor veel ergernis omdat ze de planten gaan overwoekeren en het aquarium er smerig gaat uitzien. De beste strategie om algen te bestrijden is om onze planten beter te laten groeien. Die zorgen er dan voor dat de algen geen kans meer krijgen.

 

Wat te doen om de planten beter te laten groeien? Allereerst licht natuurlijk maar je kunt ook teveel licht geven. Licht kun je beschouwen als het gaspedaal in het aquarium. De planten willen harder gaan groeien maar dan moeten alle andere groeivoorwaarden ook aanwezig zijn anders gaat het fout.

 

Een van de belangrijkste groeivoorwaarden is voldoende CO2 in het water. Het beste kun je gebruik maken van een CO2 drukfles met pH-regelaar. Die pH-regelaar kan bij bodems die bestaan uit gebakken kleikorrels nog problemen geven omdat deze bodems de zuurgraad en de KH-waarde van het water verlagen. In dat geval kun je misschien beter werken met een tijdklok op de CO2 toevoer. ’s Nachts geen CO2 toevoegen omdat de planten het dan niet opnemen.

 

Naast voldoende CO2 dienen ook stikstof(N), fosfor(P) en kalium(K) in voldoende mate aanwezig te zijn voor de planten. Hiervoor zijn vele producten in de winkel beschikbaar. Belangrijk voor de opname van deze stoffen is dat de pH-waarde niet te hoog is omdat anders die stoffen niet meer opneembaar zijn voor de planten. Volgens de wet van Liebig wordt de groei van een plant beperkt door de minst beschikbare stof. Heb je een tekort aan een bepaalde stof en ga je meer licht geven dan zullen de planten zeker niet beter gaan groeien maar zullen ze groeistoornisen gaan vertonen (hard het gaspedaal induwen met de verkeerde benzine blaast de motor op). Om te voorkomen dat er een tekort ontstaat is het soms aan te bevelen om juist wat minder licht te geven. De planten zullen minder hard groeien maar er onstaan minder snel gebreksverschijnselen.

 

Om er voor te zorgen dat er altijd wordt voldaan aan de voorwaarden voor een goede plantengroei; zijn er twee hoofdstrategieën:

Strategie 1: zorgen dat alle voor de plant benodigde stoffen in het water beschikbaar zijn en vervolgens heel vaak en veel water verversen (50% water verversen/week!)

Strategie 2: zorgen voor een bodem die voldoende voedingsstoffen bevat en het water arm houden.

 

Verschillende soorten alg en wat je eraan kunt doen:

 

Bruine alg; ook wel kiezelalg genoemd; deze alg gaat vaak vanzelf over; de bekende algeneter Otocinclus eet ook bruine alg

Groene draadalgen: wijst meestal op een gebrek aan nitraat (NO3)

Groene korte algen: wordt veroorzaakt door een ammoniakpiek

Groene stipalgen: wijst op een fosfaatprobleem (PO4)

Groene stofalg: lost na verloop van tijd vanzelf op

Groen water: komt wel voor bij het opstarten van een aquarium

Penseel algen: wijst op een overschot aan organische stoffen; aquarium beter schoonhouden!

 

De gevreesde Blauwe algen is geen echte alg. Het zijn cyano bacteriën die je kunt bestrijden met waterstofperoxide (H2O2). In de bekende zwarte flessen in de handel verkrijgbaar.

 

Om algen actief te bestrijden kun je ook algeneters inzetten. Voorbeelden hiervan zijn de Japonica garnaal, Otocinclus, Crossocheilus, porcelein-slak. Daarnaast de chemische middelen als waterstofperoxide of EasyCarbo (dit middel voegt geen CO2 aan het water toe maar is een ontsmettingsmiddel).

 

Reuben besloot deze tweede lezing met de stelling: ‘Geduld is de basis voor een goed aquarium’ en werd beloond met een welverdiend applaus.

 

Daarna volgde nog de plantenverloting en daarmee was de eerste clubavond van 2020 weer voorbij.

 

We zien u graag volgende maand terug bij de algemene ledenvergadering.

Jan de Reus