Lichtopbrengst LED-TL 10W/840 van ECOBRIGHT.NL  in vergelijking met TL 18W/840 van Philips met traditioneel voorschakelapparaat 20W

Loek van der Klugt

 

 

Inleiding
Thom van Rooijen, de man die bij Studievereniging Het Paludarium ledverlichting introduceerde, bracht onlangs een LED-TL onder de aandacht. Die had hij gekocht bij
www.ecobright.nl. Die buis zag er zodanig aantrekkelijk uit en het licht was zodanig helder en aangenaam, dat ik er meteen ook maar één heb besteld. De buis van Thom bleek een aanbieding van € 9,99 exclusief verzendkosten te zijn. Op de site werd echter gewezen op een uitvoering die dankzij toepassen van een nieuwere generatie ledchips (SMD 5630) van Samsung een betere kleurweergave-index (Ra>85) en ook een langere levensduur zou hebben, waar de vorige generatie op een RA>80 zou uitkomen. Ik kocht die buis voor € 14,95 incl. BTW, exclusief verzendkosten ad € 3,50. De buizen zijn leverbaar in kleur 830 en 840. De prijs is gelijk.

Handig van zo’n LED-TL is dat hij direct op 220V wisselspanning kan worden aangesloten. Bij toepassing in de lichtkap van een aquarium zonder goed sluitende dekruiten en dus kans op vorming van nachtelijke condens, zit hier wel een ‘maar’ aan. Daarover later. De zogenoemde driver, de elektronische schakeling die van de net-wisselspanning lagere gelijkspanning maakt, zit aan één zijde ingebouwd. Dat is dan ook de kant waaraan je de netspanning moet aanleggen. Die kant is duidelijk aangegeven.
In principe kun je zo’n LED-TL ook in een bestaand armatuur gebruiken. Dan moet wel de starter worden vervangen door een speciale, meegeleverde starter. Die speciale ‘starter’ bleek niet meer dan een smeltweerstand te zijn. Op die starter stond dan ook ‘fuse’, wat het Engelse woord voor zekering is. Nadeel van die eenvoudige montage is dat het (traditionele) voorschakelapparaat (vsa) dan wel stroom blijft gebruiken. Dat vsa kun je dus beter verwijderen Op de lichtopbrengst schijnt de aanwezigheid van zo’n vsa  geen invloed te hebben. Een elektronisch voorschakelapparaat moet verwijderd worden! Zou je nog steeds traditionele voorschakelapparaten gebruiken en toch eens willen overschakelen op elektronische, dan zou je de kosten van die toch vrij dure dingen mooi kunnen uitsparen door maar meteen op LED-TL over te gaan! Bijgaand montageschema met bovenaan de traditionele situatie en daaronder de nieuwe, heb ik overgenomen van
www.ecobright.nl.

LED-TL is dimbaar, maar niet via een gebruikelijke netspanningsdimmer, dus zo een die goed met een gloei- of halogeenlamp samenwerkt. Je hebt een speciale, helaas relatief dure LEDdimmer nodig.

Hoewel de betreffende LED-TL fraai is uitgevoerd, bleek hij - voor de aquariaan dan - als nadeel te hebben dat hij niet in de gebruikelijke waterdichte aansluitdoppen past. De einden zijn namelijk niet cirkelrond, maar ovaal. De grootste doorsnede is 30mm. Voor mij geen probleem: ik werk toch altijd met kroonsteentjes en kunststof aansluitdoppen. Ik vond passende doppen ad € 0,39 bij Enorm Brabander in Wateringen. Ik heb zo’n ‘omdop’ (officiële naam) ook aan de andere zijde van de buis gedaan. Dat is niet echt nodig, want er worden twee fraai op de aansluitpennen passende dopjes meegeleverd.

Meetmethode lichtopbrengst

Ik heb gebruik gemaakt van de kast waarin ik eerder metingen heb uitgevoerd met betrekking tot het effect van de uitvoering van de lichtkap en toepassing van verschillende reflectoren. Zie www.avderijswijkse.nl/artikelen/De opbrengst van de lichtbronnen in je lichtkap.

De LED-TL paste met zijn lengte van 62cm, inclusief de aansluitdoppen, net niet in de kist. Daarom heb ik in het achterpaneel een gat gemaakt. Doordat slechts een stukje van de aansluitdop uitstak, had dat echter geen invloed op het meetresultaat.
Ik heb vergeleken met een TL 18W/840 van Philips die al enkele maanden dienst had gedaan. Die buis werd ‘bedreven’ met een 20W traditioneel voorschakelapparaat en standaard starter. Deze buis en de LED-TL heb ik met een gereedschapsklem in het midden van de buis op ongeveer 1cm afstand tegen een mat wit geverfde houten plaat gemonteerd. Gemeten werd met een luxmeter waarvan de sensor in het midden van de kist op de bodem en de meter buiten de kist lag. De kist was rondom gesloten. Zonder interne lichtbron wees de meter dan ook 0 lux aan.
Na inschakelen van de netspanning leverde de LED-TL meteen zijn maximale lichtopbrengst, om daarna geleidelijk iets minder lux op de meter te brengen. Bij de TL nam - in overeenstemming met wat ik eerder al zag - de lichtopbrengst gedurende minuten langzaam toe tot een maximumwaarde om daarna geleidelijk terug te lopen. Die effecten hangen samen met het opwarmen van de lichtbronnen.

Meetresultaten

Meetobject

Initiële lichtopbrengst

(lux)

Stationaire lichtopbrengst

(lux)

Stationaire lichtopbrengst

(% intiële lichtopbrengst)

LED-TL 10W/840

916

886

97

TL 18W/840

zonder reflector

1330

1275

96

           

Bespreking
Van de metingen die ik in genoemd artikel beschreef, weet ik dat de beste reflector achter een TL-buis de verlichtingssterkte op het meetvlak met 35% doet toenemen. Met zo’n reflector achter de TL/18W zou die dus 1,35x1275=1721 lux op de meter hebben kunnen brengen.

De lichtopbrengst van de LED-TL komt volgens deze metingen neer op die van een traditionele TL zonder reflector met een nominaal vermogen 886/1275x18=12,5W. Dat is dus een gunstig resultaat, maar minder gunstig dan soms gesuggereerd wordt.

Met reflector achter de TL zou de lichtopbrengst van de LED-TL slechts overeenkomen met een traditionele TL van 9,3W. Daarbij is er vanuit gegaan dat toepassen van zo’n reflector achter een LED-TL geen of een verwaarloosbaar effect zou hebben.

 

Conclusie
De 60cm LED-TL 10W/840 van ECOBRIGHT.nl met chips 5630 van Samsung en ongetwijfeld ook hun 120cm/18W en 150cm/24W met lichtkleur 840 of 830 vormen een interessante optie voor wie zonder veel moeite op LEDverlichting zou willen overgaan. Dat levert, zeker bij verwijderen van een traditioneel voorschakelapparaat, meer licht bij hetzelfde energieverbruik op, De verlichtingssterkte van een vlak in lux/W (dat is wat anders dan lichtstroom in lumen/W!) is dankzij het feit dat het licht in een bundel wordt uitgezonden waar dat bij TL rondom is, weliswaar gunstiger, maar de lichtopbrengst in absolute zin is geringer dan bij TL-buizen van gelijke lengte. TL-buizen hebben nu eenmaal een hoger nominaal wattage.
De 60cm LED-TL leverde een verlichtingssterkte op equivalent aan een TL van 12,5W. Dat is toch een winst van 25%! Omdat de verlichtingssterkte van een TL door toepassen van een goede reflector met 35% kan worden opgewaardeerd en toepassing van zo’n reflector bij LED-TL weinig effect zal hebben, kan worden gesteld dat de lichtopbrengst van een LED-TL van het onderzochte type ongeveer overeenkomt met een TL-buis van gelijke nominale waarde! Dat houdt in dat als op een aquarium een bepaald aantal traditionele TL-buizen van een bepaalde lengte voldoet, je bij overgang op LED-TL van gelijke lengte meer van zulke buizen zou moeten installeren. Let wel: dit alles geldt voor buizen van het type T8!
Opmerking
Ik heb ervaren dat bij overgang op LEDverlichting de oppervlaktetemperatuur van het water graden lager kan worden. Hoe groot dat effect is, hangt natuurlijk wel af hoe goed het oppervlaktewater met de rest van het aquariumwater wordt gemengd.